Van de app naar een echt bord
Rookaby heeft geen schaakbord nodig: alles gebeurt op het scherm, dus een les wacht nooit tot een volwassene een houten spel pakt. Maar op een dag wil je kind echte stukken vasthouden. Hier zijn vijf korte spelletjes voor een echt bord, in dezelfde volgorde als de app.
Elk bord is goed. Voor kleine handen is een bord van ongeveer 40 bij 40 centimeter met middelgrote stukken een fijne maat. Houd elk spelletje kort en stop als het nog leuk is.
1. Maak kennis met de stukken
Zet de zes verschillende stukken op tafel en geef elk de naam die je kind uit de app kent: Bonk de toren, Wispel de loper, Hoppe het paard, Solla de dame, Poffel de koning en Peppel de pion. Vraag er een op naam, of verstop er een en kijk welk vriendje er mist. Sorteer ze daarna in twee huizen: de lichte stukken en de donkere.
2. Om de beurt met de torens
Zet aan elke kant van het bord een toren. Je kind laat een toren over een rechte weg lopen, daarna loop jij met de jouwe. Dat is het hele spel, en het oefent op elkaar wachten. Een toren is het makkelijkste stuk om mee te beginnen, omdat hij altijd op dezelfde manier loopt.
3. Naar de ster
Zet één stuk op het bord en een klein snoepje of een muntje op een ander vakje als ster. Je kind laat het stuk daarheen lopen volgens zijn eigen regel. Leg de ster daarna ergens anders. In het Nederlandse schoolschaken heet een versie hiervan "worteltjes eten", met pionnen als worteltjes.
4. Naar de overkant
Dit is het eerste echte bordspel, en kinderen spelen het ook in de app. Geef elke speler vier pionnen op de rij voor zich: de jouwe op de eerste, derde, vijfde en zevende kolom, die van je kind op de andere vier, zodat geen pion een andere ooit tegenhoudt. Om de beurt loopt één pion één vakje vooruit. Het rondje is pas klaar als iedereen aan de overkant is, dus er is een einde en niemand verliest. Een race met pionnen is een van de eerste spelletjes die schaakleraren gebruiken.
5. Elk stuk gaat naar huis
Zet de stukken naast het bord en laat je kind het thuisvakje van elk stuk zien. Begin met een paar stukken en voeg er later meer toe. De hele beginstand opzetten is voor jonge kinderen een van de moeilijkere onderdelen van schaken, dus doe het samen en haast je niet.
Wanneer een hele partij
Een hele partij vraagt alle zetten, slaan, schaak en mat, en het geduld om te verliezen. Chessity, een Nederlandse online schaakschool, legt het begin van echte schaaklessen rond zes jaar, en de Nederlandse schaakbond noemt de Stappenmethode geschikt vanaf ongeveer vijf jaar. Tot die tijd zijn kleine spelletjes zoals deze de goede maat. In Rookaby komen slaan, schaak en mat later als puzzels met een antwoord, nooit als partij die je kind kan verliezen.
Leest je kind en wil het hele partijen spelen, dan is een schaakclub of een app voor oudere kinderen een goede volgende stap. Onze pagina schaakapps voor kinderen die nog niet lezen vergelijkt er een paar.
Bronnen
Gecontroleerd op 15 november 2026.
- Shymanskyi, Online platforms and traditional chess teaching for preschoolers, 2025 (Engels)
- KNSB, Middenbouw (groepen 3-5)
- CSEN, Model of a chess course for primary schools, Erasmus+ (Engels)
- Gorlova, Kulpin, Frolova en Nikitina, Learning through play: the didactic potential of chess in preschool education, Review of Pedagogical Research, 2026
- KNSB, Leren schaken jeugd
- Chessity, Wat is de beste leeftijd om je kind te leren schaken?